Μια Καλή Πρακτική για την Ενίσχυση Ψηφιακών Δεξιοτήτων
Σε μια εποχή όπου η ψηφιακή μετάβαση αναδιαμορφώνει ριζικά την αγορά εργασίας, οι Περιοχές Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΠΔΑΜ) της Ελλάδας αντιμετωπίζουν μοναδικές προκλήσεις και ευκαιρίες. Οι λιγνιτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης, που βρέθηκαν στο επίκεντρο της ενεργειακής μετάβασης, χρειάζονται στοχευμένες παρεμβάσεις για να μετατραπούν σε πόλους καινοτομίας και απασχόλησης.
Τα Κέντρα Ανάπτυξης Δεξιοτήτων και Απασχόλησης (ΚΑΔΑ) αναδεικνύονται για το σκοπό αυτό ως μια εξαιρετικά καλή πρακτική, προσφέροντας εξειδικευμένη εκπαίδευση σε ψηφιακές δεξιότητες και ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα των τοπικών εργαζομένων. Απευθύνονται σε όσους επηρεάζονται από την απολιγνιτοποίηση, υποστηρίζοντας και ενισχύοντας την επαγγελματική τους ανάπτυξη. Όπως αποτυπώνεται και στην ιστοσελίδα τους δηλαδή, τα κέντρα αυτά λειτουργούν ως γέφυρα μεταξύ εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας, προσαρμοσμένα στις ανάγκες της πράσινης και ψηφιακής οικονομίας.
Η Σημασία των ΠΔΑΜ και o Ρόλος των ΚΑΔΑ
Οι Περιοχές Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης της Ελλάδας (ΠΔΑΜ) αποτελούν μέρος της Εθνικής Στρατηγικής για την Ενεργειακή και Κλιματική Μετάβαση, με στόχο την κοινωνική δικαιοσύνη και την οικονομική αναζωογόνηση. Σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αυτές οι περιοχές πρέπει να δημιουργήσουν 25.000 νέες θέσεις εργασίας έως το 2030, με έμφαση σε τομείς όπως η ψηφιακή τεχνολογία, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η βιομηχανία 4.0.
Μέχρις στιγμής υπάρχουν τρία (3) ΚΑΔΑ, που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), σε Κοζάνη, Φλώρινα και Μεγαλόπολη, προσφέροντας δωρεάν προγράμματα κατάρτισης σε πάνω από 10.000 ωφελούμενους, συμπεριλαμβανομένων ανέργων, εργαζομένων και αυτοαπασχολούμενων.
Τα κέντρα αυτά δεν είναι απλές σχολές εκπαίδευσης. Λειτουργούν ως ολοκληρωμένα οικοσυστήματα, συνδυάζοντας θεωρητική γνώση, πρακτική άσκηση και σύνδεση με επιχειρήσεις. Για παράδειγμα, μέσω της πλατφόρμας ejust4skills.gr, οι συμμετέχοντες έχουν πρόσβαση σε:
- 32 διαδραστικά εργαλεία επαγγελματικού προσανατολισμού και καθοδήγησης,
- 20 προγράμματα αναβάθμισης επαγγελματικών προσόντων όπως MOOC, σεμινάρια και διαδραστικά εργαστήρια (ανοικτού τύπου),
- 140 σχήματα αναγνωρισμένης πιστοποίησης για επαγγελματικές ειδικότητες και δεξιότητες,
- Δράσεις δικτύωσης: ημέρες καριέρας και δικτύωσης με την τοπική αγορά εργασίας, θεματικά workshop, workshop δικτύωσης, ετήσια συνέδρια, θεματικές εκδηλώσεις και εκθέσεις,
Όλες οι υπηρεσίες προσφέρονται εντελώς δωρεάν μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας www.ejust4skills.gr και δια ζώσης στις τρεις (3) φυσικές υποδομές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης.
Τα προγράμματα μάλιστα micro-learning δεν παρέχουν μόνο γνώσεις και δεξιότητες αλλά και τη δυνατότητα πιστοποίησής τους. Μπορεί κάποιος να συμμετάσχει σε εξετάσεις πιστοποίησης και να αποκτήσει επίσημα αναγνωρισμένα προσόντα. Αυτές οι πιστοποιήσεις, σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ EN ISO/IEC 17024, διασφαλίζουν αναγνωρίσιμα και πολύτιμα στην αγορά εργασίας προσόντα.
Εστίαση στις Ψηφιακές Δεξιότητες
Τα ΚΑΔΑ δίνουν προτεραιότητα στις ψηφιακές δεξιότητες βασικού και προχωρημένου επιπέδου, αναγνωρίζοντας ότι το 90% των νέων θέσεων εργασίας απαιτούν ψηφιακή επάρκεια, σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τα προγράμματα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα:
- Βασικές Ψηφιακές Δεξιότητες: Εκπαίδευση σε εργαλεία όπως Microsoft Office 365, Google Workspace, υπηρεσίες διαδικτύου, ψηφιακό marketing & social media, τηλεργασία & διαδικτυακή συνεργασία, βασικές λειτουργίες οργάνωσης των δεδομένων,
- Προχωρημένες Εξειδικεύσεις: σχεδιασμός ιστοσελίδων website, προσβασιμότητα στα ψηφιακά περιβάλλοντα WCAG, διαχείριση δικτύων, ΑΙ (Τεχνητή Νοημοσύνη) στις επιχειρήσεις, αποτελεσματική παρουσίαση/οπτικοποίηση και ασφάλεια των δεδομένων SQL-R-PYTHON, Επιχειρηματική Ευφυΐα (Business Intelligence, BI), τύποι δεδομένων & αποτελεσματική αναπαράσταση (data analytics), ασφάλεια πληροφοριακών συστημάτων.
Παρατηρητήριο Δεξιοτήτων
Το Παρατηρητήριο Δεξιοτήτων Μετάβασης και Τοπικής Αγοράς Εργασίας είναι ένα εργαλείο που καταγράφει, αναλύει και προβλέπει τις ανάγκες της αγοράς εργασίας στις περιοχές ΔΑΜ. Στόχος του είναι η συστηματική καταγραφή των δεξιοτήτων που απαιτούνται στις τοπικές επιχειρήσεις και η διασύνδεση των εργαζομένων και ανέργων με τις ευκαιρίες απασχόλησης και κατάρτισης που προκύπτουν. Βασικές λειτουργίες του Παρατηρητηρίου:
- Καταγραφή Αναγκών & Τάσεων: Συλλογή και ανάλυση δεδομένων για τις απαιτούμενες δεξιότητες και επαγγελματικές ειδικότητες στις περιοχές ΔΑΜ.
- Κλαδικές Έρευνες & Εκθέσεις: Εκπόνηση περιοδικών αναφορών που αποτυπώνουν τις τάσεις της τοπικής αγοράς εργασίας και τις ευκαιρίες ανάπτυξης δεξιοτήτων.
- Ευρετήριο Διά Βίου Μάθησης: Παροχή πρόσβασης σε διαθέσιμα προγράμματα εκπαίδευσης, κατάρτισης και πιστοποίησης, προσαρμοσμένα στις ανάγκες των εργαζομένων και των επιχειρήσεων.
- Στρατηγική Ανάπτυξη: Διάχυση δεδομένων και πληροφόρησης για τη χάραξη πολιτικών και στρατηγικών ανάπτυξης δεξιοτήτων, με έμφαση στη βιώσιμη απασχόληση και την οικονομική μετάβαση
Γιατί τα ΚΑΔΑ αποτελούν Καλή Πρακτική;
Τα ΚΑΔΑ ξεχωρίζουν ως καλή πρακτική για αρκετούς λόγους:
– Προσβασιμότητα και Ενημερωτικότητα: Δωρεάν πρόσβαση για ανέργους, μακροχρόνια άνεργους και εργαζομένους σε ΠΔΑΜ, με ψηφιακή εγγραφή μέσω ejust4skills.gr.
– Συνεργασίες με Αγορά: Εταιρείες όπως η Pfizer, η Cosmote και startups από την Ελλάδα συμμετέχουν ως mentors, εξασφαλίζοντας internships και προσλήψεις.
– Μετρήσιμα Αποτελέσματα: Σύμφωνα με interim reports στο ejust4skills.gr, πάνω από 2.000 εκπαιδευθέντες έχουν ολοκληρώσει προγράμματα ψηφιακών δεξιοτήτων, με βελτίωση της ψηφιακής ωριμότητας κατά 40%.
– Επαναληψιμότητα: Η επαναληψιμότητα των ΚΑΔΑ και του προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΠΔΑΜ) εγγυάται από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Δίκαιης Μετάβασης (ΜΔΜ), που επιτρέπει την αναπαραγωγή παρόμοιων μοντέλων σε άλλες λιγνιτικές περιοχές της ΕΕ μέσω της Πλατφόρμας Δίκαιης Μετάβασης. Το ΠΔΑΜ 2021-2027, με προϋπολογισμό 1,63 δισ. €, είναι το πρώτο εγκεκριμένο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, λειτουργώντας ως πρότυπο για scaling σε εθνικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο.
– Διαχρονικότητα: Η διαχρονικότητα του έργου εξασφαλίζεται από τον μακροπρόθεσμό του ορίζοντα έως το 2050 (‘κλιματικά ουδέτερη οικονομία’), με χρηματοδότηση από Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (ΤΔΜ) και ΕΣΠΑ 2021-2027. Το πρόγραμμα προβλέπει βιώσιμες δομές (υβριδική εκπαίδευση, συνεργασίες επιχειρήσεων).
Προκλήσεις και Προοπτικές
Παρά τις επιτυχίες, προκλήσεις όπως η γεωγραφική απομόνωση και η αντίσταση στην αλλαγή απαιτούν συνεχή βελτίωση. Τα ΚΑΔΑ ανταποκρίνονται στις προκλήσεις αυτές με online υβριδικά προγράμματα και mentoring app. Μέχρι το 2027, αναμένονται 15.000 πιστοποιημένοι σε ψηφιακές δεξιότητες, συμβάλλοντας σε 5.000 νέες θέσεις εργασίας, στην επαγγελματική κινητικότητα και στη βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη.
