Το ευρωπαϊκό έργο InDiCo – Increase Digital Competences to Promote Inclusion (Erasmus+ KA220-ADU, 2023-1-AT01-KA220-ADU-000157647) αποτελεί μια εξαιρετική πρωτοβουλία ψηφιακής ένταξης, καθώς αντιμετωπίζει τις ψηφιακές δεξιότητες ως προϋπόθεση ενεργότερης συμμετοχής στους τομείς της εκπαίδευσης, της εργασίας, των δημοσίων υπηρεσιών και της κοινωνικής ζωής. Εστιάζει ειδικά στα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες, τα οποία συχνά αποκλείονται από γενικά προγράμματα κατάρτισης ή δεν έχουν πρόσβαση σε κατάλληλα προσαρμοσμένες διαδικασίες αξιολόγησης.
Το InDiCo αποτελεί ένα τριετές έργο Erasmus+, με διάρκεια από τον Οκτώβριο του 2023 έως τον Σεπτέμβριο του 2026, και υλοποιείται από επτά (7) οργανισμούς σε έξι (6) ευρωπαϊκές χώρες: Chance B (Αυστρία), European Platform for Rehabilitation (Βέλγιο), Πανεπιστήμιο Klagenfurt (Αυστρία), Fundação AFID Diferença (Πορτογαλία), Fundación Rey Ardid (Ισπανία), Mariaberg e.V. (Γερμανία) και το Ίδρυμα Η Θεοτόκος (Ελλάδα), το οποίο, με την πάνω από 60 χρόνια εμπειρία του, συνέβαλε στην καταγραφή της ελληνικής πραγματικότητας και στην ανάδειξη των αναγκών των ατόμων με μαθησιακές δυσκολίες.
Στόχοι, καινοτομία και σύνδεση με DigComp
Η προσέγγιση του InDiCo εστιάζει κυρίως στους τομείς ικανοτήτων 1 και 2 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Ψηφιακών Ικανοτήτων DigComp, οι οποίοι αντιστοιχούν στις βασικές ψηφιακές δεξιότητες και στις περιπτώσεις όπου ο χρήστης χρειάζεται καθοδήγηση, περιορισμένη ή σημαντική. Προωθεί κατ’ αυτό τον τρόπο την κοινωνική ένταξη, την αυτονομία και την ευημερία του ατόμου, μέσα από μαθησιακά αποτελέσματα που εδράζονται σε γνώσεις (τι γνωρίζει και τι κατανοεί ένα άτομο), δεξιότητες (τί είναι σε θέση να κάνει ένα άτομο πρακτικά) και στάσεις (πως σκέφτεται, πως νιώθει και πως ενεργεί ένα άτομο) για να οριστεί αυτό ως «ψηφιακά ικανό» στην καθημερινότητα, την εργασία και τη μάθηση.
Η καινοτομία του έργου έγκειται στο γεγονός ότι δεν εφαρμόζει το DigComp με τυποποιημένο τρόπο. Το προσαρμόζει στις δυνατότητες, στο ρυθμό μάθησης και στις ανάγκες κάθε ατόμου. Η αξιολόγηση δεν περιορίζεται σε γραπτές δοκιμασίες, αλλά μπορεί να βασίζεται σε πρακτικές επιδείξεις, παρατήρηση, προφορικές απαντήσεις και δραστηριότητες σε πραγματικές συνθήκες. Με απλά λόγια, το InDiCo «κατεβάζει» το DigComp σε πρακτικό, προσβάσιμο επίπεδο για μια ευάλωτη ομάδα, και δοκιμάζει εργαλεία μέτρησης και αναγνώρισης των ικανοτήτων των μελών της.
Έτσι το InDiCo:
- Καταρτίζει κατάλογο βασικών ψηφιακών ικανοτήτων για άτομα με μαθησιακές δυσκολίες, ευθυγραμμισμένο με τα επίπεδα 1 & 2 του DigComp,
- Αναπτύσσει μεθοδολογία αξιολόγησης και επικύρωσης ψηφιακών ικανοτήτων, βασισμένη στο DigComp,
- Ενισχύει με εκπαιδευτικό υλικό (train-the-trainer) τις δεξιότητες των εκπαιδευτών και των επαγγελματιών υποστήριξης, για την ενσωμάτωση των ατόμων με μαθησιακές δυσκολίες,
- συνδέει τα μαθησιακά αποτελέσματα με το DigComp.
Τι ανέδειξε η Ελλάδα
Η έκθεση του InDiCo για την Ελλάδα καταγράφει ότι η χώρα έχει αναπτύξει σημαντικές οριζόντιες πολιτικές για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τις ψηφιακές δεξιότητες. Σε αυτές περιλαμβάνονται η Βίβλος Ψηφιακού Μετασχηματισμού 2020–2025 με περισσότερα από 400 έργα και έμφαση στην καθολική σχεδίαση και την προσβασιμότητα, η Εθνική Συμμαχία για τις Ψηφιακές Δεξιότητες και την Απασχόληση, η Εθνική Ακαδημία Ψηφιακών Ικανοτήτων με περισσότερα από 327 μαθήματα (και 200 από αυτά να αφορούν βασικές ψηφιακές δεξιότητες για πολίτες) και η Εθνική Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία 2024–2030.
Μετρήσιμα ευρήματα
Η έρευνα που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του έργου για την αξιολόγηση και επικύρωση των ψηφιακών δεξιοτήτων στην Ελλάδα βασίστηκε σε τέσσερις (4) εμπειρογνώμονες. Το δείγμα είναι μικρό αλλά ποιοτικό και παρέχει χρήσιμες ενδείξεις:
- Το 75% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι δεν χρησιμοποιεί συγκεκριμένο πρότυπο ή πλαίσιο αξιολόγησης,
- Το 25% ανέφερε χρήση του ICDL (International Certification of Digital Literacy),
- Το 100% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι γνωρίζει το DigComp,
- Δεν εντοπίστηκε ειδικό εθνικό σύστημα για την αξιολόγηση και επικύρωση ψηφιακών δεξιοτήτων ατόμων με μαθησιακές δυσκολίες.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι υπάρχει αναγνωρισμένη ανάγκη, αλλά όχι ακόμη κοινή μεθοδολογία. Για τον λόγο αυτό, το InDiCo μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία κοινών εργαλείων και προδιαγραφών.
Διάχυση και επεκτασιμότητα
Η προσέγγιση του InDiCo μπορεί να αξιοποιηθεί από σχολεία, κέντρα διά βίου μάθησης, δήμους, βιβλιοθήκες, οργανώσεις ατόμων με αναπηρία και φορείς επαγγελματικής κατάρτισης. Τα εργαλεία και οι αρχές του έργου μπορούν να προσαρμοστούν και σε άλλες ομάδες που αντιμετωπίζουν ψηφιακό αποκλεισμό, όπως άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, άνεργοι με χαμηλές δεξιότητες ή πολίτες σε απομακρυσμένες περιοχές.
Η επεκτασιμότητα ενισχύεται από τη σύνδεση με το DigComp, επειδή το Πλαίσιο είναι ήδη ευρωπαϊκά αναγνωρισμένο και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικά εκπαιδευτικά και επαγγελματικά περιβάλλοντα.
Βιωσιμότητα και συμπεράσματα
Η βιωσιμότητα του έργου προϋποθέτει τη συνέχιση της συνεργασίας μεταξύ δημόσιας διοίκησης, εκπαιδευτικών φορέων, κοινωνικών οργανώσεων, ακαδημαϊκής κοινότητας και των ίδιων των ατόμων με μαθησιακές δυσκολίες. Το InDiCo δείχνει ότι η ψηφιακή ένταξη δεν επιτυγχάνεται μόνο με την παροχή συσκευών ή πρόσβασης στο διαδίκτυο, αλλά απαιτεί κατάλληλη εκπαίδευση, προσβάσιμες υπηρεσίες, εξατομικευμένη υποστήριξη και αναγνώριση των δεξιοτήτων που αποκτά κάθε πολίτης. Με την ελληνική συμμετοχή του Ιδρύματος «Η Θεοτόκος», το έργο προσφέρει μια εφαρμόσιμη και επαναλήψιμη προσέγγιση για μια ψηφιακή μετάβαση που επιδιώκει να μην αφήσει κανέναν πίσω.
*
Δείτε εδώ την ελληνική έκδοση DigComp 3.0
Διαβάστε το Εγχειρίδιο Μεθοδολογίας InDiCo και το Εγχειρίδιο Train-the-trainer InDiCo
*
Και κάτι που δεν ξέρατε: Το τμήμα Γραφιστικής του Ιδρύματος Θεοτόκος, υπό την καθοδήγηση του εκπαιδευτή κ. Ευρυβιάδη Μακρίδη, δημιούργησε το λογότυπο για το έργο ERASMUS+ InDiCo, προάγοντας την έμπνευση και την αυτοέκφραση!
#συμπερίληψη #ευημερία #ψηφιακέςδεξιότητες
#Inclusion #digitalWellBeing #DigComp3 #InDiCo
