Από τη θεωρία στην πράξη
Η κυβερνοασφάλεια αποτελεί πλέον βασική διάσταση των ψηφιακών δεξιοτήτων, τόσο για τους επαγγελματίες ΤΠΕ όσο και για εργαζομένους και εκπαιδευόμενους που χρειάζεται να κατανοούν και να αντιμετωπίζουν ψηφιακούς κινδύνους. Για αυτό και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Βραβείων Ψηφιακών Δεξιοτήτων, για παράδειγμα, περιλαμβάνει ειδική κατηγορία Cybersecurity Skills, ενώ παράλληλα αναγνωρίζει τη σημασία του cybersafety upskilling στην εργασία και των cyberskills στην εκπαίδευση.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Hack The Box (HTB) αποτελεί ένα εξαιρετικό ενδιαφέρον παράδειγμα καλής πρακτικής, με σημαντικότατη ελληνική πινελία, ως ελληνική startup πλατφόρμα εκπαίδευσης και πρακτικής στην κυβερνοασφάλεια, συνδυάζοντας οργανωμένη μάθηση, εικονικά εργαστήρια, challenges, Capture the Flag (CTF)*, gamification και αξιολόγηση δεξιοτήτων. Με ιδρυτές τον Χάρη Πυλαρινό, τον Άρη Ζηκόπουλο κ.ά. στο Φάληρο της Αττικής το 2017, αποτέλεσε βάση για μια πλατφόρμα etchical hacking, με παγκοσμίως – σήμερα – πάνω από:
- 300 εργαζομένους,
- 4,3 εκατ. χρήστες,
- 2,8 εκατ. εκπαιδευόμενους/-ες,
- 800 εταιρικούς πελάτες,
- εταιρική αξία της τάξης των ~220– 330 εκατ. δολαρίων,
- πολλαπλά βραβεία και αναγνωρίσεις.
Η HTB Academy ακολουθεί μια guided learning προσέγγιση: ο/η εκπαιδευόμενος/-η μελετά μια έννοια, την εφαρμόζει σε διαδραστικό περιβάλλον και στη συνέχεια καλείται να αντιμετωπίσει ένα νέο σενάριο. Πολλά modules ολοκληρώνονται με Skills Assessment που ελέγχει την εφαρμογή της γνώσης σε ένα ρεαλιστικό σενάριο.
Σε ποιους απευθύνεται;
Η πρακτική δεν αφορά πρωτίστως τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες του γενικού πληθυσμού. Εστιάζει περισσότερο στις προηγμένες ψηφιακές δεξιότητες και στις δεξιότητες κυβερνοασφάλειας, με εφαρμογές σε:
| Ομάδα | Σύνδεση με την πρακτική |
| Φοιτητές και εκπαιδευόμενοι | Πολύ ισχυρή |
| Εκπαίδευση και ΕΕΚ | Πολύ ισχυρή |
| Επαγγελματίες ΤΠΕ | Πολύ ισχυρή |
| Εργατικό δυναμικό | Ισχυρή |
| Επαγγελματίες κυβερνοασφάλειας | Πυρήνας πρακτικής |
| Γενικός πληθυσμός | Περιορισμένη/έμμεση |
Η πλατφόρμα χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, σε πανεπιστημιακά προγράμματα, καθώς και για την εκπαίδευση του αντίστοιχου εργατικού δυναμικού. Η εταιρεία HTB αναφέρει ότι το εκπαιδευτικό της περιεχόμενο μπορεί να ενσωματωθεί σε προγράμματα από προπτυχιακές σπουδές έως προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.
Καινοτομία HTB
Η βασική καινοτομία δεν είναι απλώς η χρήση μιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας, αλλά η μετατόπιση από το μοντέλο «διαβάζω – εξετάζομαι» στο μοντέλο «μαθαίνω – εφαρμόζω – πειραματίζομαι – λύνω πρόβλημα – αξιολογούμαι». Η μεθοδολογία περιλαμβάνει:
- θεωρητική και καθοδηγούμενη μάθηση,
- hands-on ασκήσεις,
- εικονικά συστήματα και εργαστήρια,
- challenges και CTF,
- gamification και μηχανισμούς προόδου,
- άμεση ανατροφοδότηση,
- Skills Assessments,
- learning paths και
- πιστοποιήσεις.
Η προσέγγιση έχει και ανεξάρτητη ακαδημαϊκή τεκμηρίωση. Μελέτη του Queen’s University Belfast εξέτασε τη χρήση του HTB από προπτυχιακούς φοιτητές με ενδιαφέρον στην ασφαλή ανάπτυξη λογισμικού. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν μεγαλύτερη διάθεση για εμπλοκή και διευρυμένη αυτοπεποίθηση στην εφαρμογή πρακτικών ασφαλούς ανάπτυξης λογισμικού και, τέλος, θεώρησαν τη gamified (παιγνιδοποιημένη) προσέγγιση πιο ελκυστική και απαιτητική από την παραδοσιακή εργαστηριακή προσέγγιση.
Επεκτασιμότητα και αποτελέσματα
Το πεδίο χρήσης της πλατφόρμας είναι αξιοσημείωτο: η HTB αναφέρει σήμερα πάνω από 4,3 εκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής συγκεκριμένα στην ανώτατη εκπαίδευση είναι στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Φλώριδας. Σύμφωνα με case study της HTB, μετά την υιοθέτηση της πλατφόρμας το 2022 αναφέρθηκαν:
| Δείκτης | Αναφερόμενο αποτέλεσμα |
| Ενασχόληση μεταπτυχιακών φοιτητών | +87% |
| Χρόνος προετοιμασίας εκπαιδευτικού υλικού | Από ημέρες σε μερικές ώρες |
| Ανάπτυξη δεξιοτήτων | Βελτίωση σε λιγότερο από 6 μήνες |
| Σύνδεση μαθημάτων με την αγορά | Βελτιωμένη ευθυγράμμιση |
Παράλληλα, τα διεθνή CTFs παρέχουν ευκαιρία για μια μεγάλης κλίμακας συμμετοχή: στην ετήσια διοργάνωση “Hack The Box (HTB) University CTF 2023” συμμετείχαν πανεπιστημιακές ομάδες από 94 χώρες και καταγράφηκαν 2.270 flags σε 18 challenges έξι (6) διαφορετικών κατηγοριών.
Επαναληψιμότητα και αναπαραγωγή
Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό της καλής αυτής πρακτικής είναι ότι η μεθοδολογία μπορεί να αναπαραχθεί και πέρα από την ίδια την πλατφόρμα. Ένας εκπαιδευτικός φορέας μπορεί να εφαρμόσει το μοντέλο “θεωρία → εικονικό εργαστήριο → challenge → feedback → assessment → επανάληψη” χρησιμοποιώντας τη υποδομή της HTB ή άλλες εμπορικές, δωρεάν ή ανοικτού κώδικα υποδομές. Επιπλέον, η HTB Academy προσφέρει δωρεάν πρόσβαση σε αρχικό περιεχόμενο. Με την εγγραφή παρέχονται δωρεάν Cubes και τα Tier 0 modules μπορούν να ολοκληρωθούν χωρίς αγορά. Η Ακαδημία βασίζεται σε πρόγραμμα περιήγησης (browser-based), χωρίς να απαιτείται εγκατάσταση ειδικού λογισμικού για τη βασική χρήση της. Επομένως, παρότι δεν είναι ολόκληρο το οικοσύστημα της HTB δωρεάν, υπάρχει αρκετό δωρεάν υλικό ώστε ένας εκπαιδευόμενος ή εκπαιδευτικός να δοκιμάσει τη μεθοδολογία.
Αναγνώριση και βραβεία
Η HTB έχει λάβει πολλές διακρίσεις στον χώρο της κυβερνοασφάλειας. Το 2026 αναφέρθηκε ως Gold Winner στην κατηγορία Cybersecurity Training των Cybersecurity Excellence Awards και ως νικητής στην κατηγορία Trailblazing Cybersecurity Training των Global InfoSec Awards. Αναφέρθηκε επίσης ως finalist στα SC Awards για Best IT Security-related Training Program.
Γιατί αποτελεί καλή πρακτική;
Το Hack The Box αποτελεί ενδιαφέρον παράδειγμα καλής πρακτικής ψηφιακών δεξιοτήτων, καθώς συνδυάζει:
- βιωματική μάθηση,
- πρακτική εξάσκηση σε ασφαλή εικονικά περιβάλλοντα,
- gamification και challenges για αυξημένη εμπλοκή,
- αξιολόγηση πρακτικών δεξιοτήτων,
- δυνατότητα εφαρμογής σε εκπαίδευση και στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού,
- μετρήσιμα στοιχεία χρήσης και case studies και
- δυνατότητα μεταφοράς της μεθοδολογίας σε άλλα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα.
Η αξία της πρακτικής, επομένως, δεν βρίσκεται μόνο στην ίδια την πλατφόρμα, αλλά στο εκπαιδευτικό μοντέλο που προτείνει: η ψηφιακή γνώση μετατρέπεται σε πρακτική ικανότητα μέσα από ασφαλή πειραματισμό, επίλυση προβλημάτων και επαναλαμβανόμενη εξάσκηση.
Ενδεικτικές πηγές
Hack The Box – πλατφόρμα και στοιχεία οργανισμού.
HTB Academy – FAQ, δωρεάν πρόσβαση και μεθοδολογία.
HTB Academy – Γνωριμία με την Ακαδημία.
.
* Τα CTF (Capture The Flag) είναι διαγωνισμοί και παιχνίδια κυβερνοασφάλειας (cybersecurity) όπου οι συμμετέχοντες λύνουν γρίφους και αντιμετωπίζουν προκλήσεις προκειμένου να εντοπίσουν κρυμμένα κείμενα, τις λεγόμενες «σημαίες» (flags). Είναι εξαιρετικά χρήσιμα διότι προσφέρουν πρακτική εξάσκηση σε πραγματικές συνθήκες ασφάλειας πληροφοριών.
