Η μελέτη αναλύει το ψηφιακό χάσμα που σχετίζεται με την ηλικία στην ΕΕ, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο οι ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας (65-74 ετών) υστερούν έναντι του γενικού ενήλικου πληθυσμού όσον αφορά τη χρήση του διαδικτύου, τις ψηφιακές δεξιότητες και τη συμμετοχή στην εκπαίδευση στον τομέα των ΤΠΕ. Με βάση τα στοιχεία της Eurostat από το 2013 έως το 2025, προκύπτει ότι, παρόλο που η χρήση του διαδικτύου μεταξύ των ηλικιωμένων έχει αυξηθεί σημαντικά και το χάσμα μεταξύ των γενεών έχει μειωθεί, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές ανισότητες μεταξύ των χωρών. Τα κενά αυτά είναι ιδιαίτερα έντονα στη Νότια και Ανατολική Ευρώπη, όπου διαρθρωτικά εμπόδια, όπως τα χαμηλότερα επίπεδα εκπαίδευσης, οι εισοδηματικές ανισότητες και η περιορισμένη πρόσβαση σε εξατομικευμένη κατάρτιση, εξακολουθούν να παρεμποδίζουν την ψηφιακή ένταξη.
Η μελέτη επισημαίνει ότι το ψηφιακό χάσμα δεν αφορά μόνο την πρόσβαση, αλλά και την ποιότητα και τον σκοπό της ψηφιακής συμμετοχής. Οι ηλικιωμένοι χρήστες τείνουν να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για βασικές λειτουργίες όπως η επικοινωνία και η αναζήτηση πληροφοριών, ενώ η συμμετοχή σε πιο προηγμένες δραστηριότητες όπως η ηλεκτρονική τραπεζική, η ηλεκτρονική μάθηση ή η συμμετοχή στα κοινά παραμένει περιορισμένη. Αντίστοιχα, ενώ ορισμένα ηλικιωμένα άτομα αναφέρουν ότι διαθέτουν βασικό ψηφιακό γραμματισμό, υπάρχει σαφές έλλειμμα στις δεξιότητες λειτουργίας, επίλυσης προβλημάτων και δημιουργίας περιεχομένου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια μορφή «παθητικής ψηφιοποίησης», όπου η τεχνολογία χρησιμοποιείται με περιορισμένους και μη μετασχηματιστικούς τρόπους, ενισχύοντας και όχι μειώνοντας τις κοινωνικές ανισότητες.
Ένα βασικό εύρημα της μελέτης είναι η πολύ χαμηλή συμμετοχή των ενηλίκων μεγαλύτερης ηλικίας στη διά βίου μάθηση και την κατάρτιση στις ΤΠΕ, η οποία παραμένει σε μεγάλο βαθμό επικεντρωμένη στον πληθυσμό σε ηλικία εργασίας. Αυτή η περιορισμένη συμμετοχή συμβάλλει στα επίμονα κενά δεξιοτήτων και περιορίζει τις δυνατότητες ενεργού γήρανσης και κοινωνικής ένταξης. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το ψηφιακό χάσμα στη τρίτη ηλικία είναι ένα σωρευτικό και διαρθρωτικό ζήτημα, που διαμορφώνεται από διασταυρούμενους παράγοντες όπως η εκπαίδευση, το εισόδημα και η θεσμική υποστήριξη. Η μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη για στοχευμένες δημόσιες πολιτικές που ενσωματώνουν την εκπαίδευση στις ΤΠΕ στη διά βίου μάθηση, προσαρμόζουν την κατάρτιση στις ανάγκες των ηλικιωμένων και αντιμετωπίζουν την ψηφιακή ένταξη ως βασική συνιστώσα της κοινωνικής συνοχής και της ψηφιακής πολιτειότητας.
Αναδημοσίευση κειμένου:https://digital-skills-jobs.europa.eu/en/latest/research/digital-divide-later-life-ict-education-and-digital-skills-elderly-eu, Digital Skills & Jobs Platform, created by Filippo Romano
Επιμέλεια μετάφρασης: Εθνική Συμμαχία για τις Ψηφιακές Δεξιότητες & την Απασχόληση
