Η παρούσα έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (CEDEFOP) εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η μάθηση και η ανάπτυξη δεξιοτήτων λειτουργούν στο πλαίσιο της μετάβασης προς τη βιομηχανία 5.0, με έμφαση στους ανθρωποκεντρικούς χώρους εργασίας. Με βάση την ευρωπαϊκή έρευνα για την κατάρτιση και τη μάθηση (ETLS), η οποία καλύπτει τους εργαζομένους σε ολόκληρη την ΕΕ, την Ισλανδία και τη Νορβηγία, αναδεικνύεται η αυξανόμενη ανάγκη οι εργαζόμενοι να διαθέτουν όχι μόνο τεχνικές δεξιότητες αλλά και την ικανότητα να ενεργούν αυτόνομα και να λαμβάνουν ορθές αποφάσεις. Στο πλαίσιο αυτό, οι χώροι εργασίας αναγνωρίζονται ως βασικά περιβάλλοντα για την προώθηση της μάθησης, καθώς προσφέρουν ευκαιρίες και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τη συνεχή ανάπτυξη και αξιοποίηση των δεξιοτήτων των εργαζομένων.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η μάθηση διαμορφώνεται από ένα συνδυασμό ατομικών κινήτρων και συνθηκών εργασίας. Το κίνητρο για μάθηση επηρεάζεται από προσωπικούς παράγοντες αλλά και από οργανωτικά κίνητρα όπως η αμοιβή, οι κανόνες και η διοικητική υποστήριξη. Αντίστοιχα, η ανάγκη για μάθηση προκύπτει τόσο από ατομικά χαρακτηριστικά όσο και από εξωτερικούς παράγοντες όπως η τεχνολογική αλλαγή ή ο επανασχεδιασμός της εργασίας. Η συμμετοχή σε δραστηριότητες μάθησης ενισχύεται όταν οι εργαζόμενοι έχουν αυτονομία, υποστήριξη από τη διοίκηση, πρόσβαση σε σαφείς πληροφορίες και ισορροπημένο φόρτο εργασίας. Η κατάρτιση που οργανώνεται από τους εργοδότες είναι πιο συχνή σε δομημένα περιβάλλοντα που συνδέονται με την εξέλιξη της σταδιοδρομίας, ενώ η μάθηση με πρωτοβουλία των ίδιων των εργαζομένων τείνει να ακμάζει σε συνεργατικούς χώρους εργασίας όπου η ανταλλαγή γνώσεων είναι ενσωματωμένη στις καθημερινές πρακτικές.
Η έκθεση τονίζει επίσης ότι η ανάπτυξη δεξιοτήτων αποτελεί κοινή ευθύνη μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων. Παρότι οι οργανισμοί συχνά προωθούν την επίσημη κατάρτιση, ιδίως ως απάντηση στις τεχνολογικές ή οργανωτικές αλλαγές, οι εργαζόμενοι συμβάλλουν ενεργά μέσω της άτυπης και αυτοκατευθυνόμενης μάθησης. Ωστόσο, μεγάλο μέρος αυτής της μαθησιακής προσπάθειας παραμένει δύσκολο να μετρηθεί και να αποτυπωθεί, ιδίως η άτυπη μάθηση. Σε πολιτικό επίπεδο, η έκθεση υπογραμμίζει τη σημασία της καλλιέργειας μιας ισχυρής κουλτούρας μάθησης, όπου τα κίνητρα υποστηρίζονται τόσο από εσωτερικούς όσο και από εξωτερικούς παράγοντες. Μια τέτοια νοοτροπία επιτρέπει στους οργανισμούς να ευθυγραμμίζουν καλύτερα τη μάθηση με τις επιδόσεις, διασφαλίζοντας ότι η ανάπτυξη δεξιοτήτων συμβάλλει αποτελεσματικά στην καινοτομία, την προσαρμοστικότητα και τη συνολική παραγωγικότητα.
Αναδημοσίευση κειμένου:Beyond skills development: unleashing human potential ,Digital Skills & Jobs Platform, created by Filippo Romano
Επιμέλεια μετάφρασης: Εθνική Συμμαχία για τις Ψηφιακές Δεξιότητες & την Απασχόληση
