Η έκθεση εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα συστήματα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΕΕΚ) σε όλη την Ευρώπη καθίστανται πιο συμπεριληπτικά και επικεντρωμένα στον εκπαιδευόμενο. Με βάση τις εξελίξεις στις εθνικές πολιτικές κατά την περίοδο 2021-2025, το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop) εντοπίζει έξι αλληλένδετους τομείς: τη διεύρυνση της πρόσβασης για ευάλωτες ομάδες, την πρόληψη της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, τη μείωση των ανισορροπιών μεταξύ των φύλων, την προώθηση της ψηφιακής συμπερίληψης, τη βελτίωση της καθοδήγησης στον δια βίου επαγγελματικό προσανατολισμό και την ενίσχυση της ικανότητας των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευτών να υποστηρίζουν εκπαιδευόμενους με διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Η συμπερίληψη γίνεται όλο και περισσότερο αντιληπτή όχι απλώς ως στήριξη των μειονεκτουσών ομάδων, αλλά ως ευρύτερη αρχή που θα πρέπει να επιτρέπει σε όλους τους εκπαιδευόμενους να έχουν πρόσβαση, να προοδεύουν και να επωφελούνται από την ΕΕΚ.
Οι πολιτικές που περιγράφονται περιλαμβάνουν ευέλικτες και σπωνδυλωτές διαδρομές μάθησης, την αναγνώριση της προηγούμενης μάθησης, οικονομική ενίσχυση, στοχευμένη κατάρτιση, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και παρακολούθησης της πορείας των εκπαιδευόμενων, πρωτοβουλίες για την ισότητα των φύλων, ψηφιακές υποδομές και εξατομικευμένη καθοδήγηση.
Οι χώρες έχουν επίσης συνδυάσει ολοένα και περισσότερο εκπαιδευτικά μέτρα με υπηρεσίες απασχόλησης, κοινωνική υποστήριξη και συνεργασία μεταξύ σχολείων, εργοδοτών και άλλων ενδιαφερόμενων μερών.
Η έκθεση παραθέτει παραδείγματα από όλη την Ευρώπη, όπως συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης στη Λετονία και την Ουγγαρία, μέτρα στήριξης των γυναικών σε τομείς STEM, προγράμματα ψηφιακής συμπερίληψης, καθώς και εξατομικευμένη καθοδήγηση για μετανάστες, άτομα με αναπηρία, νέους που βρίσκονται εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης ή κατάρτισης (NEETs) και άλλες ομάδες που αντιμετωπίζουν εμπόδια.
Συνολικά, το Cedefop διαπιστώνει σημαντική πρόοδο, αν και η εφαρμογή παραμένει άνιση. Η έκθεση υποστηρίζει ότι η συμπερίληψη πρέπει να ενσωματωθεί σε ολόκληρο το σύστημα ΕΕΚ, αντί να αντιμετωπίζεται ως ένας ξεχωριστός στόχος κοινωνικής πολιτικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Οι πέντε βασικές κατευθύνσεις πολιτικής που προτείνονται είναι: η καθιέρωση της συμπερίληψης ως οριζόντιας αρχής που διέπει ολόκληρο το σύστημα, ΕΕΚ η διεύρυνση των ευέλικτων διαδρομών μάθησης που εστιάζουν στον εκπαιδευόμενο, η καλύτερη αξιοποίηση της υφιστάμενης έρευνας και των εργαλείων, η βελτίωση της παρακολούθησης και του συντονισμού μεταξύ διαφορετικών συστημάτων για έγκαιρη παρέμβαση, καθώς και η εξισορρόπηση της συμπερίληψης με εκείνους της ποιότητας και της αριστείας.
Η ψηφιοποίηση μπορεί να διευρύνει την πρόσβαση, αλλά δεν δημιουργεί αυτόματα συμπερίληψη ενώ η ενίσχυση των ικανοτήτων των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευτών εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πεδίο που απαιτεί περαιτέρω επενδύσεις.
Αναδημοσίευση κειμένου:Inclusion at the core of future-proof VET in Europe, Digital Skills & Jobs Platform, created by Filippo Romano
Επιμέλεια μετάφρασης: Εθνική Συμμαχία για τις Ψηφιακές Δεξιότητες & την Απασχόληση
