Η έκθεση «Ασφάλεια των Παιδιών στο Διαδίκτυο» εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους τα παιδιά και οι έφηβοι μπορούν να προστατεύονται και να ενδυναμώνονται σε έναν ολοένα και πιο ψηφιακό κόσμο. Εκπονήθηκε από ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων με τη συμβολή ακαδημαϊκών, επαγγελματιών, εκπροσώπων νέων και γονέων, καθώς και άλλων ενδιαφερόμενων μερών.
Η έκθεση αναγνωρίζει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι λοιπές ψηφιακές υπηρεσίες προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες για μάθηση, δημιουργικότητα, κοινωνική σύνδεση, αυτοέκφραση και συμμετοχή παράλληλα όμως εκθέτουν τους ανηλίκους σε κινδύνους, όπως ο εθιστικός σχεδιασμός των ψηφιακών υπηρεσιών, το επιβλαβές περιεχόμενο, ο διαδικτυακός εκφοβισμός (cyberbullying), η διαδικτυακή αποπλάνηση (grooming), η σεξουαλική κακοποίηση, η παραπληροφόρηση και οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία. Επειδή οι κίνδυνοι αυτοί διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, τις προσωπικές συνθήκες και τον βαθμό ευαλωτότητας κάθε παιδιού, η έκθεση υποστηρίζει την υιοθέτηση μιας αναπτυξιακής προσέγγισης και όχι μιας ενιαίας λύσης για όλους τους ανηλίκους .
Επειδή οι κίνδυνοι αυτοί διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, τις προσωπικές συνθήκες και τον βαθμό ευαλωτότητας κάθε παιδιού, η έκθεση υποστηρίζει την υιοθέτηση μιας αναπτυξιακής προσέγγισης, δηλαδή μιας προσέγγισης ενιαίας λύσης για όλους τους ανηλίκους.
Κεντρική σύσταση της έκθεσης αποτελεί η υιοθέτηση ενός προληπτικού και κατάλληλου για την ηλικία πλαισίου πρόσβασης στις διαδικτυακές υπηρεσίες. Οι συμπρόεδροι της ειδικής ομάδας προτείνουν την καθιέρωση ενός εναρμονισμένου περιορισμού σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πρόσβαση παιδιών κάτω των 13 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σε άλλες ψηφιακές υπηρεσίες υψηλού κινδύνου. Η πρόσβαση θα επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση, με γονική έγκριση και επίβλεψη ή για εκπαιδευτικούς σκοπούς.
Παράλληλα, εισηγούνται την εφαρμογή αποτελεσματικών συστημάτων επαλήθευσης ηλικίας που διασφαλίζουν την προστασία της ιδιωτικότητας, την ενίσχυση των απαιτήσεων ασφάλειας ήδη από τον σχεδιασμό (safety by design), τη θέσπιση προστατευτικών προεπιλεγμένων ρυθμίσεων, τον περιορισμό εθιστικών λειτουργιών, όπως η ατελείωτη κύλιση (infinite scrolling) και η αυτόματη αναπαραγωγή (autoplay),καθώς και τη μετάθεση του βάρους της απόδειξης στους παρόχους, οι οποίοι θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι οι υπηρεσίες τους είναι ασφαλείς για τους ανηλίκους.Τα κράτη μέλη θα μπορούν να θεσπίζουν πρόσθετους περιορισμούς για εφήβους ηλικίας 13 ετών και άνω, με την προϋπόθεση της συνεχούς αξιολόγησης των μέτρων.
Η έκθεση επισημαίνει ότι η νομοθετική ρύθμιση από μόνη της δεν επαρκεί και προτείνει την ανάπτυξη ενός ευρύτερου οικοσυστήματος στο οποίο θα συμμετέχουν οι πάροχοι ψηφιακών υπηρεσιών, οι κυβερνήσεις, οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί, η κοινωνία των πολιτών και τα ίδια τα παιδιά. Οι έξι θεμελιώδεις αρχές της είναι: η αναπτυξιακή προσέγγιση, η ισότητα και η πολυμορφία, η προστασία των ανηλίκων, η λογοδοσία των παρόχων ψηφιακών υπηρεσιών και η προστασία των δικαιωμάτων των καταναλωτών, η ενδυνάμωση και ο γραμματισμός στα μέσα και στην ψηφιακή τεχνολογία, καθώς και τα δικαιώματα και η συμμετοχή των παιδιών.
Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνονται η ενίσχυση των μηχανισμών υποβολής καταγγελιών, η προώθηση του ψηφιακού εγγραμματισμού και του εγγραμματισμού στην τεχνητή νοημοσύνη, η υποστήριξη γονέων και εκπαιδευτικών, η ουσιαστική συμμετοχή των παιδιών στον σχεδιασμό πολιτικών, η επένδυση σε δραστηριότητες εκτός διαδικτύου, η ενίσχυση της έρευνας και της πρόσβασης σε δεδομένα, καθώς και η διαρκής υποστήριξη υπηρεσιών που βοηθούν τα παιδιά να αναγνωρίζουν και να αντιμετωπίζουν τους κινδύνους του διαδικτύου.
Συνολικά, η έκθεση επιδιώκει να επιτύχει μια ισορροπία μεταξύ της αποτελεσματικής προστασίας των παιδιών και του δικαιώματός τους να συμμετέχουν ενεργά και να επωφελούνται από τις δυνατότητες του ψηφιακού κόσμου.
Αναδημοσίευση κειμένου: Child Safety Online, Digital Skills & Jobs Platform, created by Filippo Romano
Επιμέλεια μετάφρασης: Εθνική Συμμαχία για τις Ψηφιακές Δεξιότητες & την Απασχόληση
