Τους τελευταίους οκτώ μήνες, η Squad 2025, μια ομάδα εστίασης που αποτελείται από οργανισμούς που αναλαμβάνουν δεσμεύσεις από την Πλατφόρμα Ψηφιακών Δεξιοτήτων και Θέσεων Εργασίας,(Digital Skills and Jobs Platform) εργάστηκε με ακούραστη αφοσίωση για τη δημιουργία ενός πρακτικού πόρου που θα βοηθήσει τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) να ενισχύσουν την κυβερνοασφάλεια.
Οι μικρές επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας· ωστόσο, εκτίθενται ολοένα και περισσότερο σε ψηφιακές απειλές, από επιθέσεις ηλεκτρονικού «ψαρέματος» (phishing) και λογισμικό λύτρων (ransomware), έως απάτες που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη.
Για να υποστηριχθούν οι πολύ μικρές επιχειρήσεις στην προστασία τους, μόλις δημοσιεύθηκε το «Small Businesses – Strong Defences Playbook». Ο πρακτικός αυτός οδηγός καθιστά την κυβερνοασφάλεια εφικτή, ακόμη και για οργανισμούς με περιορισμένους οικονομικούς πόρους ή περιορισμένη τεχνική εξειδίκευση.
Μια βήμα προς βήμα προσέγγιση που μπορείτε πραγματικά να χρησιμοποιήσετε
Το εγχειρίδιο αναλύει την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο σε επτά προληπτικά βήματα που επικεντρώνονται στη μείωση του κινδύνου πριν συμβεί ένα περιστατικό:
Σχήμα 1. Επτά βήματα για την κυβερνοανθεκτικότητα για τις πολύ μικρές ΜΜΕ — Εγχειρίδιο εφαρμογής — Ομάδα 2025
Ιδιαίτερη έμφαση: Απάτες με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης
Η τεχνητή νοημοσύνη καθιστά τις απάτες ολοένα και πιο πειστικές, από ψεύτικα ηλεκτρονικά μηνύματα και γραπτά μηνύματα έως απομιμήσεις φωνής. Οι μικρές επιχειρήσεις, με περιορισμένες τεχνικές άμυνες, είναι ιδιαίτερα ευάλωτες.
Το εγχειρίδιο εστιάζει επίσης σε αυτές τις αναδυόμενες απειλές και προτείνει πρακτικά μέτρα για τη μείωση του κινδύνου:
- Επαλήθευση ασυνήθιστων αιτημάτων μέσω δεύτερου καναλιού επικοινωνίας: επιβεβαίωση απρόσμενων email ή μηνυμάτων μέσω τηλεφώνου ή ξεχωριστού email.
- Χρήση πολυπαραγοντικής ταυτοποίησης (Multi-Factor Authentication – MFA): προσθέτει ένα κρίσιμο επίπεδο προστασίας ακόμη και σε περίπτωση παραβίασης κωδικών πρόσβασης.
- Εκπαίδευση του προσωπικού στην αναγνώριση επιθέσεων phishing και κοινωνικής μηχανικής με χρήση ΤΝ: ενίσχυση της επίγνωσης ώστε να εντοπίζονται ύποπτοι σύνδεσμοι, συνημμένα αρχεία ή παραπλανητικά ονόματα τομέων (lookalike domains).
Ακόμη και η υιοθέτηση αυτών των απλών βημάτων μπορεί να βοηθήσει τις μικρές επιχειρήσεις να παραμείνουν μπροστά από τις ολοένα και πιο εξελιγμένες απειλές.
Συγγραφείς και συντελεστές
Η παρούσα δημοσίευση αντικατοπτρίζει την αφοσίωση της ομάδας πίσω από το Squad 2025, η οποία συνδύασε την εξειδικευμένη γνώση και πρακτική εμπειρία για τη δημιουργία ενός οδηγού που είναι εφαρμόσιμος, κλιμακούμενος και άμεσα σχετικός με τις μικρές επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Ο Manuel Avramescu είναι επαγγελματίας ISC2 Certified in Cybersecurity (CC) και υπεύθυνος πολιτικής της ΕΕ στο ISC2. Διαθέτει εκτεταμένη εμπειρία στη νομοθεσία της ΕΕ για την κυβερνοασφάλεια, στην πολιτική ψηφιακών δεξιοτήτων και στη στρατηγική διακυβέρνηση, αξιοποιώντας πάνω από 20 χρόνια στις ευρωπαϊκές δημόσιες υποθέσεις, στη δημόσια διοίκηση και σε συμβουλευτικούς ρόλους για την προώθηση της καινοτομίας, της συνεργασίας με τα ενδιαφερόμενα μέρη και της ανθεκτικής διατομεακής ευθυγράμμισης των πολιτικών.
Ο Gustavo Frega είναι Senior Academic Strategy and Business Partnership Manager για τον EMEA στο ISACA. Καταξιωμένος Μηχανικός Υπολογιστών, πέρασε πάνω από δύο δεκαετίες συνδέοντας βιομηχανίες, ιδέες και ανθρώπους σε ολόκληρο τον τομέα της κυβερνοασφάλειας, της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών. Έχοντας συνεργαστεί με μάρκες όπως η Apple, η Orange και η Vodafone, επικεντρώνεται πλέον στη δημιουργία και επέκταση συνεργασιών με ακαδημαϊκά ιδρύματα σε ολόκληρο τον ΕΜΕΑ — συμβάλλοντας στη διαμόρφωση των δεξιοτήτων και των ευκαιριών της επόμενης γενιάς ψηφιακών ηγετών. Έχει ηγηθεί με επιτυχία ομάδων σε ολόκληρη την περιοχή, δημιουργώντας μοντέλα B2B υψηλού αντίκτυπου από τη σύλληψη του προϊόντος έως τη διάθεση στην αγορά, παρέχοντας με συνέπεια μετρήσιμα αποτελέσματα, προωθώντας παράλληλα τη βιώσιμη ανάπτυξη και τις μακροχρόνιες συνεργασίες.
Ο Roberto Garrone είναι ερευνητής στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και της υπολογιστικής μοντελοποίησης και ανεξάρτητος σύμβουλος ΤΠ που υποστηρίζει τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις στην ψηφιοποίηση, την αυτοματοποίηση και την ετοιμότητα στον τομέα της κυβερνοασφάλειας.
Ο Tony O’Keefe είναι διευθυντής του EMEA στο Ινστιτούτο SANS, μία από τις κορυφαίες εταιρείες κατάρτισης στον τομέα της κυβερνοασφάλειας παγκοσμίως, όπου είναι υπεύθυνος για την υποστήριξη πελατών της SANS σε ολόκληρη την ηπειρωτική ευρωπαϊκή περιοχή. Αυτό περιλαμβάνει τη συνεργασία με την κυβέρνηση, τον στρατό, την επιβολή του νόμου, το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη στήριξη της ανάπτυξης δεξιοτήτων στον τομέα της ασφάλειας των πληροφοριών. Με περισσότερα από 15 χρόνια στο Ινστιτούτο SANS, ο Tony είναι υπεύθυνος για την υλοποίηση ορισμένων από τα μεγαλύτερα και πιο καινοτόμα προγράμματα SANS εντός της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης ακαδημιών κυβερνοασφάλειας και προγραμμάτων κατάρτισης μεγάλης κλίμακας για ορισμένους από τους μεγαλύτερους οργανισμούς στον κόσμο. Επιπλέον, ο Tony έχει επίσης συνεργαστεί εκτενώς με την ΕΕ σε πρωτοβουλίες υψηλού επιπέδου για τη στήριξη της ανάπτυξης κυβερνοδεξιοτήτων εντός της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ακαδημίας Κυβερνοδεξιοτήτων της ΕΕ, καθώς και με τον ENISA για την ανάπτυξη και την εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου κυβερνοδεξιοτήτων (ECSF). Ο Tony εργάστηκε επίσης στη μελέτη του Ινστιτούτου SANS για το παγκόσμιο εργατικό δυναμικό στον κυβερνοχώρο.
Πριν από την ένταξή του στο Ινστιτούτο SANS, ο Tony εργάστηκε για 15 χρόνια στην κυβέρνηση με πάνω από 10 χρόνια να εργάζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες σε εταιρείες τεχνολογίας όπως η Apple, η Google και η Amazon. Ο Tony κατέχει επίσης την πιστοποίηση GSTRT GIAC.
Ο Meagan Tudge είναι ανώτερο διοικητικό στέλεχος (EMEA) για το πρόγραμμα «Securing the Human» της SANS. Υπερασπίζεται την αποστολή της μετατροπής της ευαισθητοποίησης σχετικά με την κυβερνοασφάλεια από ένα «κουτί» συμμόρφωσης σε μια ανθρωποκεντρική συνήθεια — βοηθώντας τους οργανισμούς σε ολόκληρη την Ευρώπη να δημιουργήσουν ανθεκτικές ομάδες που γνωρίζουν καλά τον κυβερνοχώρο. Ο Meagan πιστεύει ότι η ασφάλεια δεν αφορά μόνο τα τείχη προστασίας και την τεχνολογία — αφορά τη διαμόρφωση συμπεριφοράς, την ευαισθητοποίηση και την ενδυνάμωση των ανθρώπων ώστε να κάνουν σοφές ψηφιακές επιλογές καθημερινά.
Ακόμα και ένα μόνο βήμα κάνει τη διαφορά
Ακόμη και μικρές ενέργειες μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο. Με την υιοθέτηση έστω και ενός από τα προτεινόμενα μέτρα, οι επιχειρήσεις μπορούν να μειώσουν την έκθεσή τους σε κυβερνοαπειλές, να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των πελατών και να συμβάλουν σε ένα ασφαλέστερο ευρωπαϊκό ψηφιακό οικοσύστημα.
Το εγχειρίδιο είναι διαθέσιμο για λήψη εδώ
Η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο ξεκινά με τη δράση. Ξεκινήστε σήμερα, ασφαλίστε αύριο.
Αναδημοσίευση κειμένου: « Cybersecurity made simple: new playbook for Europe’s small businesses from the Squad 2025» , Created by Ioanna TsotsouDigital Skills & Jobs Platform.
Επιμέλεια μετάφρασης: Εθνική Συμμαχία για τις Ψηφιακές Δεξιότητες & την Απασχόληση
