Η σύντομη ενημερωτική έκθεση του CEDEFOP υποστηρίζει ότι η αγορά εργασίας της ΕΕ αναδιαμορφώνεται λόγω της δημογραφικής γήρανσης, της πράσινης μετάβασης και των ραγδαίων τεχνολογικών αλλαγών, ιδίως της ψηφιοποίησης και της τεχνητής νοημοσύνης. Οι τάσεις αυτές αυξάνουν τη ζήτηση για δεξιότητες επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ), αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις σε βασικούς τομείς όπως οι κατασκευές, η μεταποίηση, οι μεταφορές και η περίθαλψη. Το 2024 οι ελλείψεις επηρέασαν 22 επαγγέλματα ΕΕΚ σε ολόκληρη την ΕΕ, λόγω όχι μόνο της γήρανσης του εργατικού δυναμικού, αλλά και διαρθρωτικών ζητημάτων, όπως οι κακές συνθήκες εργασίας, η χαμηλή ελκυστικότητα των θέσεων εργασίας και οι έμφυλες ανισότητες.
Η έκθεση εντοπίζει πολλαπλούς, αλληλένδετους παράγοντες που συμβάλλουν σε αυτές τις ελλείψεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μείωση των ποσοστών εγγραφής ή ολοκλήρωσης σε ορισμένους τομείς, ιδίως στις ΤΠΕ, η περιορισμένη ικανότητα κατάρτισης λόγω ελλείψεων εκπαιδευτικών και τα παρωχημένα προγράμματα σπουδών που δυσκολεύονται να συμβαδίσουν με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Οι θεσμικοί φραγμοί, όπως τα περιοριστικά ανώτατα όρια εγγραφής και η αργή αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων από το εξωτερικό, περιορίζουν περαιτέρω την προσφορά εργασίας. Παρότι η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά την απασχόληση, τα επαγγέλματα ΕΕΚ θεωρούνται γενικά λιγότερο εκτεθειμένα στους κινδύνους αυτοματοποίησης και παραμένουν πολύτιμα λόγω των μεταβιβάσιμων και άμεσα αξιοποιήσιμων δεξιοτήτων που προσφέρουν.
Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, η έκθεση ζητά συντονισμένες παρεμβάσεις σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο με στόχο τη βελτίωση της ελκυστικότητας και της ποιότητας των διαδρομών επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και την ενίσχυση της εκπαιδευτικής δυναμικότητας. Τονίζει επίσης την ανάγκη εκσυγχρονισμού των προγραμμάτων σπουδών, ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των παρόχων εκπαίδευσης και της βιομηχανίας και προώθησης της ένταξης μέσω της αντιμετώπισης των στερεοτύπων που αφορούν το φύλο. Η ενσωμάτωση ψηφιακών ικανοτήτων και ικανοτήτων που σχετίζονται με την ΤΝ σε όλα τα προγράμματα ΕΕΚ θεωρείται απαραίτητη για τη διασφάλιση μακροπρόθεσμης απασχολησιμότητας και ανθεκτικότητας σε μια μεταβαλλόμενη αγορά εργασίας.
Αναδημοσίευση κειμένου: https://digital-skills-jobs.europa.eu/en/latest/research/vocational-education-and-training-vet-occupations-shortage, Digital Skills & Jobs Platform, created by Filippo Romano
Επιμέλεια μετάφρασης: Εθνική Συμμαχία για τις Ψηφιακές Δεξιότητες & την Απασχόληση
