Το πρόγραμμα GenAI Education Frontier αποτελεί μια ολοκληρωμένη καλή πρακτική για την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα, με επίκεντρο την υπεύθυνη αξιοποίηση της Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (GenAI) στη μαθησιακή διαδικασία. Πρόκειται για πρωτοβουλία των οργανισμών The Tipping Point και 100mentors, η οποία συνδέει στοχευμένη επιμόρφωση, πρακτικά εργαλεία και mentoring, ώστε οι εκπαιδευτικοί να γίνουν πολλαπλασιαστές ψηφιακού μετασχηματισμού στις σχολικές κοινότητες.
Στόχος και καινοτομία της δράσης
Το πρόγραμμα GenAI Education Frontier στοχεύει στην αναδιαμόρφωση της εκπαίδευσης μέσω της ενσωμάτωσης της Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης στις καθημερινές ροές εργασίας των εκπαιδευτικών, από την προετοιμασία μαθημάτων μέχρι την αξιολόγηση. Ως νικητές του διεθνούς διαγωνισμού Generative AI Skills Challenge του data.org, με την υποστήριξη της Microsoft, το πρόγραμμα αναδεικνύει τον ρόλο της Ελλάδας σε παγκόσμιο επίπεδο ως πεδίου εφαρμογής καινοτόμων προσεγγίσεων στη GenAI για την εκπαίδευση.
Η δράση είναι σύντομη και διαδραστική, με σαφή προσανατολισμό στις πρακτικές δυνατότητες των εργαλείων GenAI σε πραγματικά εκπαιδευτικά σενάρια. Παράλληλα, αντιμετωπίζει κρίσιμους προβληματισμούς σχετικά με τα όρια, τους κινδύνους και τις ηθικές διαστάσεις της ΤΝ στην τάξη, ενισχύοντας την υπεύθυνη χρήση της από εκπαιδευτικούς και μαθητές.
Πληθυσμός-στόχος και κάλυψη της επικράτειας
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων και ειδικοτήτων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε αγροτικές, νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές της χώρας. Στόχος είναι η δημιουργία μιας ευρείας κοινότητας εκπαιδευτικών με ουσιαστικές δεξιότητες στην αξιοποίηση της GenAI, ώστε να περιοριστούν γεωγραφικές και κοινωνικές ανισότητες στην πρόσβαση σε καινοτόμα εκπαιδευτικά εργαλεία.
Στον πρώτο κύκλο συμμετείχαν 1123 εκπαιδευτικοί από 13 περιφέρειες της Ελλάδας και 27 διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα, από γλωσσικά μαθήματα μέχρι πληροφορική, θετικές επιστήμες και υγεία. Η γεωγραφική και επιστημονική ποικιλομορφία αποδεικνύει ότι η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ενσωματωθεί δημιουργικά σε κάθε είδος διδασκαλίας.
Δομή επιμόρφωσης και εργαλεία υποστήριξης
Η επιμόρφωση βασίζεται σε μια συνδυαστική προσέγγιση, που αξιοποιεί σύγχρονα και ασύγχρονα μέσα. Οι εκπαιδευτικοί παρακολουθούν αρχικά μια ασύγχρονη ενότητα διάρκειας 2 ωρών, η οποία λειτουργεί ως εισαγωγή στην Παραγωγική ΤΝ, με βίντεο και κουίζ για την κατανόηση βασικών εννοιών, δυνατοτήτων, κινδύνων και περιορισμών. Στη συνέχεια, συμμετέχουν σε μια σύγχρονη επιμόρφωση 2 ωρών, προσαρμοσμένη στο επίπεδο εκπαίδευσης και την ειδικότητά τους, όπου εμβαθύνουν στην πρακτική χρήση εργαλείων GenAI στη διδασκαλία.
Κεντρικό στοιχείο της δράσης είναι η ανάπτυξη μιας βιβλιοθήκης 568 προτροπών (prompts), που καλύπτουν δραστηριότητες όπως προετοιμασία εκπαιδευτικού υλικού, σχεδιασμός διαδραστικών μαθημάτων και δημιουργία εξατομικευμένων μαθησιακών δραστηριοτήτων. Η βιβλιοθήκη λειτουργεί ως κοινότητα καλής πρακτικής: οι εκπαιδευτικοί όχι μόνο αξιοποιούν υπάρχοντα prompts, αλλά συνεισφέρουν και οι ίδιοι, επεκτείνοντας συνεχώς το διαθέσιμο υλικό.
Επιπλέον, μέσω ειδικής εφαρμογής mentoring που αξιοποιεί συνδυαστικά GenAI και ανθρώπινη εμπειρογνωμοσύνη, οι εκπαιδευτικοί έχουν τη δυνατότητα να θέτουν ερωτήσεις και να λαμβάνουν εξατομικευμένη καθοδήγηση σχετικά με τη διδασκαλία, τον παιδαγωγικό σχεδιασμό και την υπεύθυνη ένταξη της GenAI στην τάξη. Η χρήση πλατφόρμας τηλεκπαίδευσης (Thinkific) και εφαρμογών για κινητές συσκευές (iOS και Android) καθιστά το πρόγραμμα προσβάσιμο εξ αποστάσεως, ενισχύοντας τη συμμετοχή ακόμη και από δυσπρόσιτες περιοχές.
Αποτελέσματα και αντίκτυπος εμπειρίας
Τα αποτελέσματα της δράσης καταδεικνύουν ουσιαστική αλλαγή στη χρήση και την αντίληψη της GenAI από τους εκπαιδευτικούς. Το ποσοστό όσων χρησιμοποιούσαν εργαλεία GenAI για εκπαιδευτικούς σκοπούς υπερδιπλασιάστηκε, από 46,7% πριν την επιμόρφωση σε 93,2% μετά την ολοκλήρωσή της, γεγονός που δείχνει ότι η επιμόρφωση μεταφράστηκε σε πραγματική αλλαγή πρακτικής.
Παράλληλα, τα ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα προ- και μετά- αξιολόγησης δείχνουν σημαντική βελτίωση στην κατανόηση των δυνατοτήτων της GenAI για την εκπαίδευση. Εκπαιδευτικοί που αρχικά δήλωναν ουδέτερη στάση απέναντι στην τεχνολογία, μετά το πρόγραμμα ανέφεραν ότι αισθάνονται σίγουροι, ενημερωμένοι και ικανοί να ενσωματώσουν δημιουργικά και υπεύθυνα τα εργαλεία GenAI στις διδακτικές πρακτικές τους.
Ο βαθμός ικανοποίησης από την επιμόρφωση είναι ιδιαίτερα υψηλός, με μέση αξιολόγηση 4,65/5, στοιχείο που υπογραμμίζει την ποιότητα του εκπαιδευτικού σχεδιασμού και την προστιθέμενη αξία για τους συμμετέχοντες. Πέρα από τις τεχνικές ψηφιακές δεξιότητες, το πρόγραμμα ενισχύει οριζόντιες δεξιότητες κρίσιμες για την «μηχανική προτροπών» (prompt engineering), όπως η δημιουργικότητα, η κριτική σκέψη και η επίλυση προβλημάτων.
Γιατί αποτελεί καλή πρακτική για το οικοσύστημα των ψηφιακών δεξιοτήτων
Το πρόγραμμα GenAI Education Frontier ευθυγραμμίζεται με τις ευρωπαϊκές και εθνικές προτεραιότητες για την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων και τη διάδοση της τεχνητής νοημοσύνης με τρόπο ανθρώπινο-κεντρικό και ηθικά υπεύθυνο. Μέσα από τη δημιουργία μιας ενεργής κοινότητας εκπαιδευτικών, το πρόγραμμα συμβάλλει στην ψηφιακή αναβάθμιση των τοπικών κοινωνιών, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου οι ευκαιρίες επιμόρφωσης είναι περιορισμένες.
Ως καλή πρακτική, το GenAI Education Frontier συνδυάζει:
- στοχευμένη, υβριδική επιμόρφωση εκπαιδευτικών,
- αξιοποίηση βιβλιοθηκών εκατοντάδων prompts,
- διαμόρφωση παγκόσμιας κοινότητας πρακτικής και δικτύου εκπαιδευτικών,
- μείωση ψηφιακού χάσματος για αγροτικές, νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές
- mentoring υποστηριζόμενο από GenAI,
- τεκμηριωμένο εκπαιδευτικό αντίκτυπο με μετρήσιμα αποτελέσματα,
- πιστοποιητικό για τα ολοκληρωμένα σκέλη του προγράμματος (επιμόρφωση, βιβλιοθήκες GenAI ή/και mentoring).
Έτσι αναδεικνύεται σε πρότυπο παρέμβασης για την προώθηση προηγμένων ψηφιακών δεξιοτήτων στον χώρο της εκπαίδευσης και μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για ανάλογες δράσεις που προβάλλονται μέσω της Εθνικής Συμμαχίας για τις Ψηφιακές Δεξιότητες και την Απασχόληση.
*
Οι συνεργαζόμενοι φορείς, The Tipping Point και 100mentors, είναι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί με σκοπό να συμβάλλουν στη δημιουργία ενημερωμένων και ενσυνείδητων νέων, σε ό,τι αφορά τις ακαδημαϊκές επιλογές τους και τη μετέπειτα επαγγελματική τους σταδιοδρομία. Φέρνουν πολυετή εμπειρία σε mentoring, διασύνδεση σχολείων με την αγορά εργασίας και αξιοποίηση της γνώσης σε ψηφιακά περιβάλλοντα. Το The Tipping Point έχει ήδη συνεργαστεί με περισσότερα από 800 σχολεία, 1.900 εκπαιδευτικούς και 2.000 μέντορες, φτάνοντας σε πάνω από 55.000 μαθητές/τριες σε όλη την Ελλάδα, ενώ η 100mentors, μέσω της λύσης wiserwork, εξειδικεύεται στην ενσωμάτωση συλλογικής και άρρητης γνώσης σε GenAI περιβάλλοντα εργασίας.
*
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε μεταξύ 9 Ιανουαρίου έως 26 Απριλίου 2024.
