Το SaferInternet4Kids (επίσημα Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου, ‘ΕΚΑΔ‘) είναι μια εθνική επισήμως αναγνωρισμένη πρωτοβουλία στην Ελλάδα, που λειτουργεί από τον Ιούλιο του 2016 υπό την αιγίδα του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) και ειδικότερα του Ινστιτούτου Πληροφορικής, με κύριο σκοπό την προώθηση της ασφάλειας στον ψηφιακό χώρο και της υπεύθυνης χρήσης του Διαδικτύου από παιδιά και νέους.
Στο επίκεντρο της δράσης του βρίσκεται η πλατφόρμα SaferInternet4Kids.gr, η οποία λειτουργεί ως ενημερωτικό, υποστηρικτικό και εκπαιδευτικό portal με πλούσιο υλικό, οδηγούς, έρευνες, εργαλεία και υπηρεσίες για παιδιά, εφήβους, γονείς και εκπαιδευτικούς, σε θέματα ψηφιακής ασφάλειας.
Η πρωτοβουλία αποτελεί την επίσημη ελληνική εκπροσώπηση των πανευρωπαϊκών δικτύων Insafe/INHOPE, τα οποία χαράσσουν στρατηγικές και δημόσιες πολιτικές για ένα ασφαλέστερο, πιο ενημερωμένο και πιο υπεύθυνο διαδίκτυο. Τέλος, το Κέντρο συμμετέχει ως αναγνωρισμένος εκπρόσωπος της Ελλάδας στο Expert Group on Safer Internet for Children της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Λίγα λόγια για το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου
Το SaferInternet4Kids – Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου (εφεξής ‘ΕΚΑΔ’) λειτουργεί με τέσσερις βασικούς άξονες:
- Ενημέρωση και εκπαίδευση χρηστών (παιδιών, εφήβων, γονιών, εκπαιδευτικών) μέσω της πλατφόρμας SaferInternet4Kids.gr (ψηφιακό υλικό, εκδηλώσεις και άλλες δράσεις) για την ασφαλή χρήση του διαδικτύου.
- Συμβουλευτική υποστήριξη, μέσω της Help-Line (210-6007686 και www.help-line.gr), όπου εξειδικευμένοι ψυχολόγοι προσφέρουν βοήθεια σε περιπτώσεις διαδικτυακών δυσκολιών, όπως υπερβολική χρήση διαδικτύου, εκφοβισμός, έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο κ.ά.
- Καταγγελία παράνομου περιεχομένου, μέσω της Safe-Line, της ανοικτής γραμμής καταγγελιών που συνεργάζεται με την Ελληνική Αστυνομία και την INTERPOL, σε παγκόσμιο δηλαδή πλαίσιο.
- Την ειδική πλατφόρμα αποκλειστικά για παιδιά Your Safe Place (σε συνάρτηση με την πλατφόρμα help-line.gr στην οποία και ανακατευθύνει), όπου παροτρύνονται τα παιδιά να εκφράσουν τα συναισθήματά τους, να υποβάλλουν καταγγελία ανώνυμα, να ζητήσουν βοήθεια και υποστήριξη.
Αυτό το πλαίσιο — εκπαίδευση, ενημέρωση, υποστήριξη και πάταξη του παράνομου περιεχομένου — καθιστά την πρωτοβουλία SaferInternet4Kids ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα για την ψηφιακή ωριμότητα και τη διαδικτυακή ασφάλεια των παιδιών.
Ψηφιακές Δράσεις και Εκπαιδευτικές Πρωτοβουλίες
Εκπαιδευτικό Υλικό και Πόροι
Η πλατφόρμα διαθέτει πληθώρα εκπαιδευτικού υλικού σε πολυμεσική μορφή (250+ πόρους), εγκεκριμένο από το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, το οποίο απευθύνεται σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες (νηπιαγωγείο, δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο), σε άτομα με διαφορετικές (ειδικές) μαθησιακές ανάγκες ή διαφορετικών υποβάθρων (εκπαιδευτικοί, γονείς).
Το υλικό αυτό καλύπτει την ασφαλή χρήση του διαδικτύου, την προστασία προσωπικών δεδομένων, τα κοινωνικά δίκτυα, τα εργαλεία γονικού ελέγχου, το cyberbullying, το cyberhacking, καθώς και πιο σύγχρονα θέματα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η ψηφιακή ταυτότητα.
Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου
Κάθε χρόνο, το SaferInternet4Kids οργανώνει εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα για τον εορτασμό της Ημέρας Ασφαλούς Διαδικτύου (Safer Internet Day – SID), προωθώντας δραστηριότητες, διαγωνισμούς και εκπαιδευτικά προγράμματα (μέχρις στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί 130+ ενημερωτικές εκδηλώσεις). Αυτή η πρωτοβουλία έχει ευρεία απήχηση, επεκτασιμότητα και συμμετοχή από σχολεία και κοινότητες σε διάφορες περιοχές της Ελληνικής Επικράτειας.
Προγράμματα και Πρωτοβουλίες με Παιδαγωγικό Αντίκτυπο
Το Κέντρο διοργανώνει επίσης πανελλήνιους μαθητικούς διαγωνισμούς, εκπαιδευτικά σεμινάρια για εκπαιδευτικούς και μαθήτριες/-ές, καθώς και συμμετοχή της νεολαίας σε panels και ομάδες δράσης. Οι πρωτοβουλίες εστιάζουν σε ψηφιακές δεξιότητες μέσω εγκεκριμένων εκπαιδευτικών εγχειριδίων για όλες τις βαθμίδες, εργαστήρια δεξιοτήτων για τις ανάγκες του 21ο αιώνα, πανελλήνιες έρευνες σε πανελλαδικό επίπεδο (σε 30.000+ παιδιά) για τις διαδικτυακές τους συνήθειες κ.ά.
Συσχέτιση με Ψηφιακές Δεξιότητες
Το SaferInternet4Kids δεν είναι απλά ένα ενημερωτικό portal — αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων για παιδιά, νέους, εκπαιδευτικούς και γονείς. Το πρόγραμμα καλύπτει θεματικές δεξιότητες όπως:
- Ψηφιακή ασφάλεια και κριτική σκέψη απέναντι σε διαδικτυακούς κινδύνους και ρίσκα,
- Κατανόηση ψηφιακής συμπεριφοράς και ενσυναίσθησης στο διαδίκτυο,
- Κατανόηση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων στην ψηφιακή εποχή,
- Συνέργειες προστασίας και δημιουργικής χρήσης ψηφιακών εργαλείων.
Αυτές οι δεξιότητες είναι κρίσιμες στον 21ο αιώνα, όπου οι μαθητές/-τριες πρέπει να μπορούν να πλοηγούνται, να αξιολογούν, να προστατεύουν τον εαυτό τους και να χρησιμοποιούν εργαλεία με υπευθυνότητα και αυτοπεποίθηση.
Γιατί είναι καλή πρακτική;
Το SaferInternet4Kids μπορεί να θεωρηθεί επικυρωμένη καλή πρακτική για τις ψηφιακές δεξιότητες γιατί υφίσταται υπαρκτή στατιστική τεκμηρίωση με εκτεταμένα μετρήσιμα δεδομένα, έρευνες και συμμετοχές που δείχνουν σημαντική απήχηση και ενδυνάμωση δεξιοτήτων. Τα στατιστικά π.χ. στοιχεία επισκεψιμότητας, συμμετοχών και δραστηριοτήτων δείχνουν όχι απλά ενημέρωση, αλλά ενεργό προσπάθεια στη διάδοση και την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων.
ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚO ΚΕΝΤΡO ΑΣΦΑΛOYΣ ΔΙΑΔΙΚΤYOY ΣΕ ΑΡΙΘΜOYΣ
- 9.7 εκατομμύρια pageviews και 1.7 εκατομμύρια μοναδικοί επισκέπτες στην πλατφόρμα,
- 41.000 ακόλουθοι στο Facebook, 13.000 ακόλουθοι στο X και παρουσία στο Instagram, TikTok, LinkedIn,
- 250+ αρχεία εκπαιδευτικού υλικού με πληθώρα θεμάτων, εγκεκριμένων από το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας,
- 130+ ενημερωτικές εκδηλώσεις ετησίως σε σχολεία και κοινότητες,
- 3 πανελλήνιες έρευνες για τις διαδικτυακές συνήθειες παιδιών και εφήβων, με δείγμα άνω των 30.000 συμμετεχόντων,
- 6 πανελλήνιοι μαθητικοί διαγωνισμοί με μεγάλη συμμετοχή,
- 7 πανελλήνιοι εορτασμοί της Ημέρας Ασφαλούς Διαδικτύου,
- 22 μαθητές-μέλη στο Πάνελ Νέων,
- 100+ πρεσβευτές του θεσμού σε όλη τη χώρα.
Επιπλέον, ευρωπαϊκές πηγές αναφέρουν ότι ετησίως 17.000 μαθητές, 4.000 εκπαιδευτικοί και 3.000 γονείς εκπαιδεύονται μέσα από δράσεις που σχετίζονται με το Κέντρο, ενώ το περιεχόμενο φτάνει σε εκατοντάδες χιλιάδες χρήστες μέσω social media και άλλων δικτύων του οργανισμού.
Το ΕΚΑΔ έχει δημιουργήσει επίσης διαύλους στρατηγικών συνεργασιών με φορείς όπως:
1) το Ελληνικό Υπουργείο Παιδείας: πανελλαδικές έρευνες σε σχολεία, έγκριση όλου του εκπαιδευτικού υλικού και εισαγωγή εγχειριδίων στα εργαστήρια δεξιοτήτων 21+, συνεργασία με το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο.
2) το Ελληνικό Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης: ενημερωτικές εκδηλώσεις σε Λύκεια, δημιουργία κοινού εκπαιδευτικού υλικού, διάχυση και ευαισθητοποίηση.
3) την Ελληνική Αστυνομία: συνεργασία με τη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος, υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας για την Ανοικτή Γραμμή Καταγγελιών SafeLine.
Παράλληλα το SaferInternet4Kids αποτελεί παράδειγμα καλής πρακτικής μεθοδολογικά διότι:
- Βασίζεται σε έρευνες, όπως προαναφέρθηκε, που διεξάγονται με επιστημονική μεθοδολογία (μεγάλες εθνικές έρευνες οι οποίες δείχνουν τις ψηφιακές συμπεριφορές και τις ψηφιακές ανάγκες των παιδιών),
- Δημιουργεί ψηφιακά εκπαιδευτικά εργαλεία και διαδραστικό ψηφιακό υλικό, που ανανεώνεται συνεχώς και καλύπτει νέα θέματα όπως η τεχνητή νοημοσύνη,
- Διοργανώνει εκδηλώσεις, σεμινάρια, διαγωνισμούς, panels,
- Ενσωματώνει διαδικασίες ανατροφοδότησης και αξιολόγησης (βλ. διαδικτυακές φόρμες αξιολόγησης του ΕΚΑΔ), με έρευνες, απολογιστικές εκθέσεις και συνεργατική εποπτεία,
- Έχει μια δεκαετή διαχρονική αξία (από το 2016), διαρκώς εξελισσόμενων και προσαρμοστικών προγραμμάτων.
Η επαναληψιμότητα, η επεκτασιμότητα και η επίδραση των δράσεων του Κέντρου διαφαίνονται επίσης από τον προαναφερθέντα δομικό του ρόλο, τον τρόπο λειτουργίας του, τα μετρήσιμα δεδομένα του και από την υιοθέτησή του ως μοντέλου ήδη από άλλους οργανισμούς σε άλλες χώρες σε ευρωπαϊκό/διεθνές επίπεδο στο πλαίσιο του δικτύου Insafe/INHOPE. Εκτός αυτού, η διεθνής εμβέλεια της Ημέρας Ασφαλούς Διαδικτύου (εορτάζεται σε πάνω από 100 χώρες παγκοσμίως) αποδεικνύει ότι η ιδέα και το μοντέλο έχουν παγκόσμιο χαρακτήρα, όχι μόνο εθνικό.
Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι η πρωτοβουλία δεν είναι στατική και μονοδιάστατη, αλλά οριζόντια, εξελισσόμενη και με διεθνή απήχηση βάσει δεδομένων, αναγκών και τάσεων — ένα στοιχείο κλειδί της καλής πρακτικής. Το SaferInternet4Kids έχει ισχυρό αντίκτυπο στην ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων παιδιών, εφήβων, εκπαιδευτικών και γονιών στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και στον κόσμο και έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα δυναμικό περιβάλλον μάθησης και ενδυνάμωσης στο διαδίκτυο και να γεφυρώσει εκπαιδευτικές ανάγκες και ψηφιακή πραγματικότητα.
