Προστασία των εφήβων από την έκθεση σε τυχερά παιχνίδια

Η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και Τεχνοηθικής ανακοίνωσε τη δημοσίευση νέας ΣΥΣΤΑΣΗΣ για την προστασία των εφήβων από την έκθεση σε τυχερά παιχνίδια με αφορμή την ανησυχητική εικόνα των κρουσμάτων εθισμού εφήβων σε στοιχηματισμό και τυχερά παιχνίδια στη χώρα μας και προκειμένου για την αντιμετώπιση του φαινομένου. 

Στη Σύστασή της η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ραγδαία εξάπλωση των ψηφιακών εφαρμογών τυχερών παιχνιδιών έχει μετατρέψει τον στοιχηματισμό σε μια εύκολα προσβάσιμη δραστηριότητα για το ευρύ κοινό. Μέσα από υπολογιστές και κινητά τηλέφωνα, οι χρήστες μπορούν να συμμετέχουν ανά πάσα στιγμή, σε νόμιμες ή παράνομες πλατφόρμες, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο έκθεσης των εφήβων σε πρακτικές που σχετίζονται με τον τζόγο. Η ευκολία πρόσβασης ενισχύεται από τη διαφημιστική προβολή τέτοιων υπηρεσιών σε τηλεόραση, διαδίκτυο, αθλητικές διοργανώσεις και κοινωνικά δίκτυα, όπου η σύνδεση του επαγγελματικού αθλητισμού με τον στοιχηματισμό γίνεται όλο και πιο έντονη.

Η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και Τεχνοηθικής επισημαίνει ότι οι έφηβοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι, επειδή είναι εξοικειωμένοι με τα ψηφιακά περιβάλλοντα και συχνά δεν διακρίνουν εύκολα τη διαφορά ανάμεσα στο gaming και στο gambling. Αυτή η ομοιότητα εμπειρίας μπορεί να οδηγήσει σε πρώιμη εξοικείωση με τον τζόγο, ιδίως όταν συνδυάζεται με έντονη διαφήμιση και με τεχνικές που παρακάμπτουν τους ελέγχους ηλικίας. Παράλληλα, η αύξηση των περιστατικών εθισμού στους νεαρούς ενήλικες δείχνει ότι η παιδική και εφηβική ηλικία αποτελεί κρίσιμο στάδιο πρόληψης.

Από ηθικής άποψης, το κείμενο υπογραμμίζει ότι η ελευθερία της αγοράς δεν μπορεί να υπερισχύσει της προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της δημόσιας υγείας. Η πληροφόρηση και η διαφήμιση δεν είναι ουδέτερες όταν απευθύνονται σε ανήλικους ή σε άτομα χωρίς πλήρη ωριμότητα κρίσης, γιατί μπορεί να λειτουργούν ως μέσο χειραγώγησης αντί για απλή ενημέρωση. Γι’ αυτό, συστήνει η πολιτεία να οριοθετήσει τη διαφημιστική προώθηση τέτοιων προϊόντων, χωρίς να καταργεί τη θεμιτή επιχειρηματική δραστηριότητα.

Σε νομικό επίπεδο, η ΕΕ δεν διαθέτει ενιαίο κανονιστικό πλαίσιο για τα τυχερά παιχνίδια, αφήνοντας στα κράτη μέλη σημαντικό περιθώριο ρύθμισης της αδειοδότησης, της φορολογίας, της διαφήμισης και της προστασίας των ανηλίκων. Στην Ελλάδα, το Σύνταγμα κατοχυρώνει τόσο την οικονομική ελευθερία όσο και την προστασία της δημόσιας υγείας και της παιδικής ηλικίας, όμως οι δεύτερες έχουν αυξημένη βαρύτητα όταν υπάρχει κίνδυνος εθισμού. Για τον λόγο αυτό, η εποπτεία της διαφήμισης στην τηλεόραση και στο διαδίκτυο θεωρείται κρίσιμη αρμοδιότητα του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ) και της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ).

Το κείμενο προτείνει μια σειρά από μέτρα με σαφή ψηφιακό προσανατολισμό. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• ο αυστηρότερος έλεγχος της διαφήμισης σε ώρες υψηλής τηλεθέασης,
• η ενίσχυση της αυτορρύθμισης της αγοράς,
• η εκπαίδευση των εφήβων για τους κινδύνους εθισμού και
• η χρήση ασφαλών ψηφιακών μηχανισμών πιστοποίησης ηλικίας μέσω του Gov Wallet.

Επίσης, προτείνεται περιορισμός στη χρήση προπληρωμένων καρτών, που συχνά διευκολύνουν συναλλαγές χωρίς επαρκή έλεγχο.

Στο πλαίσιο των ψηφιακών δεξιοτήτων, η Σύσταση της Επιτροπής αναδεικνύει την ανάγκη οι πολίτες να γνωρίζουν όχι μόνο πώς να χρησιμοποιούν την τεχνολογία, αλλά και πώς να προστατεύονται από τους ψηφιακούς κινδύνους. Η ψηφιακή παιδεία σήμερα περιλαμβάνει την κατανόηση των αλγορίθμων, της στοχευμένης διαφήμισης, της επαλήθευσης της ηλικίας, της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και της υπεύθυνης πλοήγησης σε διαδικτυακές πλατφόρμες. Έτσι, η πρόληψη του εθισμού στον τζόγο δεν είναι μόνο ρυθμιστικό ζήτημα, αλλά και βασική δεξιότητα ψηφιακής υπευθυνότητας.

Το κείμενο της Σύστασης είναι διαθέσιμο εδώ.

* * *