Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ετοιμάζεται να δρομολογήσει ένα φιλόδοξο χρηματοοικονομικό σχέδιο: τη δημιουργία ψηφιακού ευρώ. Το σχέδιο αυτό, το οποίο συχνά περιγράφεται ως «ψηφιακή μορφή μετρητών», αποσκοπεί στην προσαρμογή του νομισματικού συστήματος της Ευρώπης σε έναν κόσμο όπου οι πληρωμές πραγματοποιούνται όλο και περισσότερο διαδικτυακά, μέσω εφαρμογών, καρτών και έξυπνων τηλεφώνων και όχι με κέρματα και τραπεζογραμμάτια.
Τι είναι το ψηφιακό ευρώ;
Το ψηφιακό ευρώ θα αντιπροσωπεύει μια ψηφιακή μορφή του χρήματος: μια ηλεκτρονική μέθοδο πληρωμής που εκδίδεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για καθημερινή χρήση σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ. Θα είναι δωρεάν στη χρήση και προσβάσιμη σε όλους, καθιστώντας τις ψηφιακές πληρωμές απλούστερες, πιο συμπεριληπτικές και ευρέως διαθέσιμες. Καθώς η κοινωνία γίνεται ολοένα και πιο ψηφιακή, οι άνθρωποι δεν έχουν επί του παρόντος πρόσβαση σε δημόσιο χρήμα σε ηλεκτρονική μορφή. Το ψηφιακό ευρώ έχει ως στόχο να καλύψει αυτό το κενό και να αποτελέσει την επόμενη εξέλιξη του ενιαίου νομίσματος της Ευρώπης.
Θα λειτουργεί παρόμοια με τις πληρωμές με μετρητά, αλλά σε ψηφιακή μορφή. Αντί να αναλαμβάνουν φυσικά χρήματα από ένα ΑΤΜ, οι χρήστες θα μετατρέπουν χρήματα από τον τραπεζικό τους λογαριασμό σε ψηφιακά ευρώ που θα αποθηκεύονται σε ένα ψηφιακό πορτοφόλι. Το ψηφιακό ευρώ θα μπορεί να χρησιμοποιείται για καθημερινές αγορές σε καταστήματα, ηλεκτρονικές πληρωμές ή μεταφορές μεταξύ φίλων, είτε διαδικτυακά είτε εκτός διαδικτύου, χρησιμοποιώντας τηλέφωνο, έξυπνο ρολόι ή κάρτα πληρωμών.
Η ΕΚΤ σχεδιάζει επίσης το σύστημα να στηρίζει επαναλαμβανόμενες και υπό όρους πληρωμές, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι το ψηφιακό ευρώ παραμένει χωρίς περιορισμούς και θα μπορεί να χρησιμοποιείται ακριβώς όπως τα παραδοσιακά μετρητά.
Γιατί είναι απαραίτητο αυτό το έργο;
Ο τρόπος με τον οποίο οι Ευρωπαίοι πληρώνουν για προϊόντα και υπηρεσίες αλλάζει ραγδαία, με περισσότερες από τις μισές πληρωμές λιανικής να πραγματοποιούνται πλέον ψηφιακά και οι διαδικτυακές αγορές να συνεχίζουν να αυξάνονται. Ο ρόλος του ψηφιακού ευρώ είναι να παρέχει μια ασφαλή ευρωπαϊκή επιλογή πληρωμής που συμπληρώνει τα μετρητά και επιτρέπει στους πολίτες να χρησιμοποιούν το νόμισμα της κεντρικής τράπεζας τόσο σε φυσική όσο και σε ψηφιακή μορφή.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, αυτό θα συμβάλει στην προστασία της ιδιωτικής ζωής, θα υποστηρίξει τη χρηματοοικονομική ένταξη, θα ενισχύσει την ανεξαρτησία της Ευρώπης από μη ευρωπαϊκούς παρόχους πληρωμών και θα διασφαλίσει ότι το ευρώ θα παραμείνει σχετικό σε μια οικονομία που γίνεται όλο και πιο ψηφιακή.
«Το ψηφιακό ευρώ θα διαφυλάξει, παράλληλα με τα μετρητά, την ελευθερία των πολιτών να επιλέγουν τον τρόπο πληρωμής τους». – Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
Τι γίνεται με την ιδιωτικότητα;
Η προστασία της ιδιωτικής ζωής αποτελεί ένα από τα κεντρικά στοιχεία του σχεδίου για το ψηφιακό ευρώ. Η ΕΚΤ δηλώνει ότι το σύστημα αναπτύσσεται με μια προσέγγιση «προστασίας της ιδιωτικής ζωής ήδη από το σχεδιασμό», που σημαίνει ότι η προστασία των δεδομένων των χρηστών ενσωματώνεται εξαρχής. Σύμφωνα με την ΕΚΤ, οι πληρωμές εκτός διαδικτύου θα προσφέρουν ένα επίπεδο προστασίας της ιδιωτικής ζωής που μοιάζει με μετρητά, διότι τα στοιχεία των συναλλαγών θα παραμείνουν μόνο μεταξύ του πληρωτή και του δικαιούχου, χωρίς να κοινοποιούνται στους παρόχους πληρωμών ή στο Ευρωσύστημα. Ταυτόχρονα, οι ηλεκτρονικές πληρωμές θα εξακολουθήσουν να ακολουθούν τους ευρωπαϊκούς κανόνες για την προστασία των δεδομένων και την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Σημείο καμπής για το χρηματοοικονομικό μέλλον της Ευρώπης
Το ψηφιακό ευρώ δεν αποτελεί απλώς μια νέα μέθοδο πληρωμής, αλλά αντικατοπτρίζει τις προσπάθειες της Ευρώπης να προσαρμόσει την οικονομία και το χρηματοοικονομικό της σύστημα στην ψηφιακή εποχή. Ενώ οι υποστηρικτές το βλέπουν ως ένα βήμα προς μεγαλύτερη οικονομική ανεξαρτησία και καινοτομία, οι επικριτές τονίζουν τη σημασία της διαφάνειας, της ιδιωτικότητας και της εμπιστοσύνης του κοινού για τη μελλοντική επιτυχία του.
Το ψηφιακό ευρώ βρίσκεται ακόμη σε φάση ανάπτυξης και η ΕΚΤ καθώς και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ εργάζονται επί του παρόντος για το νομικό και τεχνικό πλαίσιο που θα καταστήσει το έργο εφικτό τα επόμενα χρόνια.
Αναδημοσίευση κειμένου: Europe’s Financial Shift: The Rise of the Digital Euro,Digital Skills & Jobs Platform.
Επιμέλεια μετάφρασης: Εθνική Συμμαχία για τις Ψηφιακές Δεξιότητες & την Απασχόληση.
